← MODEL MÓWI

Wskaźniki
i co znaczą

Każdy wskaźnik z karty spółki: co mierzy, jak go czytam i w którym miejscu potrafi wprowadzić w błąd.

Progi podane niżej to moje ustawienia, nie norma rynkowa. Podaję je jawnie, żeby dało się je podważyć, a nie dlatego, że są jedyne słuszne.

// Wszystkie wskaźniki w jednej tabeli

WskaźnikRolaKiedy spełniaCo mierzy
Etap 1 · Czy zarabia i rośnie
Przychodywarunek rosną przez 5 lat, najwyżej 1 rok spadku, nie ostatni Ile pieniędzy firma dostaje za produkty i usługi.
Gotówka operacyjna (CFO)warunek jak przychody Ile realnej gotówki wpłynęło z podstawowej działalności.
Zysk na akcję (EPS)warunek jak przychody Jaka część zysku przypada na jedną akcję.
Czy spółka zarabiawarunek zysk i gotówka > 0 w każdym roku poza jednym, nie ostatnim Czy spółka w ogóle zarabia, a nie tylko czy wyniki rosną.
Marża operacyjnawarunek > 0 i co najmniej 0,95 × typowa Jaka część przychodu zostaje po kosztach prowadzenia biznesu.
Etap 2 · Czy dług jest pod kontrolą
Zadłużenie do aktywówwarunek dług netto najwyżej 40% aktywów Jaka część majątku firmy jest sfinansowana długiem.
Wolne przepływy do długu nettowarunek co najmniej 0,20, czyli spłata w najwyżej 5 lat Jaką część długu spółka spłaciłaby z gotówki po inwestycjach.
Płynność szybkafakt na karcie bez progu Czy łatwo zamienialny majątek pokrywa zobowiązania na najbliższy rok.
Rozwodnienie akcjifakt na karcie bez progu Czy rośnie liczba akcji, czyli czy maleje udział jednej akcji w firmie.
Dywidendy wobec wolnych przepływówfakt na karcie bez progu Czy dywidenda mieści się w gotówce, która zostaje po inwestycjach.
Etap 3 · Jak jest wyceniana na tle własnej historii
C/Z, P/S, P/CFOopis wyceny różnica ponad 10% od typowego poziomu spółki Ile płaci się za spółkę na tle jej własnych ostatnich 5 lat.
Poza etapami
ROICfakt na karcie bez progu Ile spółka zarabia na każdym dolarze kapitału, który w niej pracuje.

warunek decyduje o „tak” albo „nie” przy etapie · opis wyceny decyduje o opisie etapu 3 · fakt na karcie stoi obok etapów i nie zmienia ich wyniku.

// Szczegóły: co mierzy, jak czytam, gdzie myli

Przychody

warunek etapu 1 Ile pieniędzy firma dostaje za produkty i usługi.

Co mierzy. Ile pieniędzy firma dostaje za produkty i usługi, zanim odejmie jakiekolwiek koszty.

Jak czytam. Patrzę na kierunek przez lata, nie na jeden rok. Rosnące przychody to warunek konieczny, ale daleko niewystarczający.

⚠️ Gdzie myli. Przychody da się dokupić przejęciem albo wykręcić obniżką cen. Rosnący przychód przy spadającej marży zwykle znaczy, że firma kupuje wzrost kosztem rentowności.

Wzór i progi

trend rosnący, gdy jednocześnie: ostatni rok > pierwszy rok najwyżej 1 rok spadku w oknie ostatnich 5 lat, i nie ostatni rok spadku = zmiana o więcej niż −2% wobec roku wcześniej; mniejsza mieści się w przeliczeniach i zaokrągleniach sprawozdań. Wymagane minimum 3 lata danych

Gotówka z działalności operacyjnej (CFO)

warunek etapu 1 Ile realnej gotówki wpłynęło z podstawowej działalności.

Co mierzy. Ile realnej gotówki wpłynęło z podstawowej działalności, po zapłaceniu dostawców i pracowników.

Jak czytam. To dla mnie ważniejsze niż zysk księgowy. Zysk wynika z zasad rachunkowości; gotówka albo jest na koncie, albo jej nie ma.

⚠️ Gdzie myli. CFO da się na krótko podbić, przeciągając płatności do dostawców albo wyprzedając zapasy. Jeden dobry rok nic nie mówi.

Wzór i progi

trend liczony tak samo jak dla przychodów: ostatni rok > pierwszy rok najwyżej 1 rok spadku (o więcej niż 2%), i nie ostatni pozycja: przepływy pieniężne z działalności operacyjnej

Zysk na akcję (EPS)

warunek etapu 1 Jaka część zysku przypada na jedną akcję.

Co mierzy. Jaka część zysku przypada na jedną akcję, więc także to, czy zysk nie rośnie tylko dzięki emisji nowych akcji.

Jak czytam. Razem z gotówką operacyjną: zysk rosnący przy stojącej gotówce to sygnał, żeby przeczytać sprawozdanie dokładniej.

⚠️ Gdzie myli. Zysk na akcję rośnie także wtedy, gdy spółka skupuje akcje za pożyczone pieniądze, a spada przez jednorazowe odpisy, które nie ruszają gotówki.

Wzór i progi

trend liczony tak samo jak dla przychodów: ostatni rok > pierwszy rok najwyżej 1 rok spadku (o więcej niż 2%), i nie ostatni zysk na akcję rozwodniony, skorygowany o podziały akcji; gdy podziałów nie da się ustalić pewnie, kryterium to „nie wiem”, nie ocena

Czy spółka zarabia

warunek etapu 1 Czy spółka w ogóle zarabia, a nie tylko czy wyniki rosną.

Co mierzy. Czy spółka w ogóle zarabia, a nie tylko czy jej wyniki rosną: rosnąca strata też „rośnie” w stronę zera.

⚠️ Gdzie myli. Jeden rok straty przez odpis bywa niewinny, dlatego jeden jest dopuszczalny, byle nie ostatni.

Wzór i progi

kryterium spełnione, gdy w oknie ostatnich 5 lat: zysk na akcję > 0 i gotówka operacyjna > 0 w każdym roku poza najwyżej jednym, i nie w ostatnim

Marża operacyjna

warunek etapu 1 Jaka część przychodu zostaje po kosztach prowadzenia biznesu.

Co mierzy. Jaka część przychodu zostaje po kosztach prowadzenia biznesu, zanim wejdą odsetki i podatki.

Jak czytam. Sprawdzam, czy nie spada i czy ostatni rok nie odstaje w dół od typowego poziomu spółki.

⚠️ Gdzie myli. Marże są nieporównywalne między branżami. 4% w handlu detalicznym to norma, 4% w oprogramowaniu to katastrofa. Dlatego wskaźniki wyceny porównuję do własnej historii spółki, nie do rynku.

Wzór i progi

marża = zysk operacyjny ÷ przychody kryterium spełnione, gdy jednocześnie: ostatnia marża > 0 ostatnia marża ≥ 0,95 × mediana z okresu okres = ostatnie 5 lat; czyli dopuszczam spadek najwyżej o 5% względem typowego poziomu (mediany); bez zysku operacyjnego w danych SEC za żaden rok okna: etap ocenia pozostałe warunki, karta mówi o tym wprost

Zadłużenie do aktywów

warunek etapu 2 Jaka część majątku firmy jest sfinansowana długiem.

Co mierzy. Jaka część majątku firmy jest sfinansowana długiem.

Jak czytam. Przyjmuję próg 40%. Powyżej firma jest wrażliwa na wzrost stóp i spadek przychodów.

⚠️ Gdzie myli. ⭐ To wskaźnik, przy którym najłatwiej o błąd w odczycie danych: spółki zapisują dług pod różnymi znacznikami XBRL. Sprawdziłem: co piąta spółka z długiem wygląda w najprostszym odczycie danych SEC na wolną od długu, bo dług siedzi pod znacznikiem, którego się nie szuka. Gdy nie mam pewności, nie wpisuję zera, tylko pomijam kryterium.

Wzór i progi

wskaźnik = dług netto ÷ aktywa ogółem dług netto = dług całkowity − środki płynne (nie mniej niż 0) kryterium spełnione, gdy wynik ≤ 40% dług całkowity = długoterminowy + bieżąca część + leasing; środki płynne = gotówka + inwestycje krótkoterminowe + papiery zbywalne o terminie ponad rok (spółka może je sprzedać, kiedy zechce). ⚠️ Wykres na karcie pokazuje dług całkowity, żeby było widać leasingi i skalę zadłużenia; wartość, którą ocenia próg, podaję obok. Gdy nie znajdę żadnego znacznika długu, wynik to „nie wiem", nie zero

Wolne przepływy do długu netto

warunek etapu 2 Jaką część długu spółka spłaciłaby z gotówki po inwestycjach.

Co mierzy. Jaką część długu firma spłaciłaby z gotówki, która zostaje po nakładach inwestycyjnych. Na karcie podaję to też odwrotnie, w latach spłaty.

Jak czytam. Przyjmuję próg 0,20, czyli spłata zajęłaby najwyżej 5 lat.

⚠️ Gdzie myli. Wolne przepływy z jednego roku bywają zaniżone przez duży, jednorazowy program inwestycyjny, dlatego karta mówi też, w ilu z ostatnich lat były ujemne. ⚠️ Mój dług zawiera leasing finansowy, więc liczba lat bywa wyższa niż w serwisach, które go nie doliczają. Firma bez długu wychodzi tu „idealnie”: brak długu może znaczyć ostrożność, ale też brak pomysłu na rozwój.

Wzór i progi

wskaźnik = wolne przepływy pieniężne ÷ dług netto bez leasingu operacyjnego wolne przepływy (FCF) = gotówka operacyjna − nakłady inwestycyjne dług netto bez leasingu operacyjnego = dług całkowity − leasing operacyjny − środki płynne (nie mniej niż 0) kryterium spełnione, gdy wynik ≥ 0,20 0,20 znaczy: roczne wolne przepływy pokrywają co najmniej tę część długu, czyli spłata zajęłaby najwyżej 5 lat (dług ÷ FCF ≤ 5). Leasing operacyjny odejmuję, bo czynsze z tych umów już pomniejszyły gotówkę operacyjną, w długu liczyłbym ten sam koszt drugi raz. W zadłużeniu do aktywów leasing zostaje. Spółka ze środkami płynnymi większymi niż ten dług kryterium spełnia. Ujemne FCF = kryterium niespełnione; brak danych o nakładach = „nie wiem"

Płynność szybka

fakt na karcie Czy łatwo zamienialny majątek pokrywa zobowiązania na najbliższy rok.

Co mierzy. Czy majątek łatwo zamienialny na gotówkę pokrywa zobowiązania na najbliższy rok. Zapasy są celowo pominięte.

⚠️ To nie jest kryterium żadnego etapu. Do września 2026 r. było i odrzucało spółki, których sprawozdania nie pokazywały żadnego problemu ze spłatą długu. Karta podaje ją obok zadłużenia, bo czyta się je razem.

Jak czytam. Wynik 1,0 znaczy: tyle płynnych aktywów, ile zobowiązań bieżących. Przy niższym sprawdzam, dlaczego, zanim cokolwiek z tego wynika.

⚠️ Gdzie myli. Zdrowe firmy z silną marką bywają trwale poniżej 1,0, bo dostawcy kredytują je za darmo. Niska płynność sama w sobie nie oznacza kłopotów. ⚠️ Moja liczba bywa też nieco wyższa niż w serwisach, które liczą klasyczny „acid test”; powód opisałem przy wzorze niżej.

Wzór i progi

wskaźnik = (aktywa obrotowe − zapasy) ÷ zobowiązania bieżące fakt na karcie, nie wchodzi do żadnego etapu. Zapasy odejmuję, bo w razie kłopotów sprzedaje się je najtrudniej. ⚠️ Klasyczny „acid test" odejmuje jeszcze rozliczenia międzyokresowe; ja tego nie robię, więc mój wskaźnik jest zawsze nie niższy od niego. Powód jest w danych, nie w wygodzie: 39% spółek nie wykazuje tej pozycji osobno (wrzuca ją do szerszej „pozostałe aktywa obrotowe"), a policzenie jej tylko dla reszty dałoby dwie różne miary w jednym zestawieniu. Wybieram jedną definicję dla wszystkich spółek.

Rozwodnienie akcji

fakt na karcie Czy rośnie liczba akcji, czyli czy maleje udział jednej akcji w firmie.

⚠️ To nie jest kryterium żadnego etapu. Karta podaje zmianę liczby akcji obok zadłużenia, bo czyta się je razem.

Co mierzy. Czy rośnie liczba akcji, bo jeśli tak, twój udział w firmie maleje, nawet gdy sama firma się nie zmienia.

Jak czytam. Porównuję ostatni rok z rokiem sprzed dwóch lat. Zmianę do 2% w którąkolwiek stronę opisuję jako „praktycznie bez zmian”.

⚠️ Gdzie myli. Emisja akcji nie zawsze jest zła: bywa tańsza od długu albo służy przejęciu. Ale wynagradzanie zarządu akcjami to realny koszt, którego nie widać w rachunku wyników.

Wzór i progi

fakt na karcie: zmiana = liczba akcji w ostatnim roku ÷ liczba sprzed 2 lat − 1 średnia ważona liczba akcji (rozwodniona); zmiana do 2% w którąkolwiek stronę = „praktycznie bez zmian”. Oba lata biorę z jednego sprawozdania rocznego: spółka podaje w nim trzy lata na tej samej bazie, więc split akcji nie udaje emisji. Nie wchodzi do żadnego etapu

Dywidendy wobec wolnych przepływów

fakt na karcie Czy dywidenda mieści się w gotówce, która zostaje po inwestycjach.

⚠️ To nie jest kryterium żadnego etapu. Karta podaje ten fakt obok zadłużenia, bo czyta się je razem.

Co mierzy. Czy spółka wypłaca dywidendę z gotówki, która zostaje po inwestycjach, czy ponad nią, czyli z zapasu gotówki albo z nowego długu.

Jak czytam. Podaję liczbę lat, w których wypłata przekroczyła wolne przepływy. Nie wyciągam z tego wniosku o przyszłych dywidendach. To zapis tego, co już się stało.

⚠️ Gdzie myli. Spółki o bardzo dużych nakładach, zwłaszcza energetyka, wypłacają ponad wolne przepływy rok w rok i finansują inwestycje długiem; to model działania branży, nie nagła zmiana. Pojedynczy rok bywa też zaniżony przez jednorazowy wydatek.

Wzór i progi

fakt na karcie: w ilu z ostatnich (do 5) lat wypłacone dywidendy > wolne przepływy wolne przepływy = gotówka operacyjna − nakłady inwestycyjne tylko dywidendy wypłacone (przepływy pieniężne), nie zadeklarowane; gdy spółka nie oznacza ich standardowym znacznikiem, karta milczy. Nie wchodzi do żadnego etapu

C/Z, P/S, P/CFO wobec własnej historii

opis wyceny · etap 3 Ile płaci się za spółkę na tle jej własnych ostatnich 5 lat.

Co mierzy. Ile płacisz za złotówkę zysku, przychodu albo gotówki operacyjnej w porównaniu do tego, ile płacono za tę samą spółkę przez ostatnie 5 lat.

Jak czytam. Nie porównuję do branży ani do rynku. Wynik 0% to własny typowy poziom spółki; ujemny znaczy, że jest wyceniana niżej, niż bywała wyceniana sama.

⚠️ Gdzie myli. Niżej niż zwykle nie znaczy okazja. Spółka bywa wyceniana nisko, bo rynek już wie o czymś, czego nie widać w sprawozdaniu. Niska wycena nie mówi nic o przyszłym kursie. To opis stanu, nie prognoza.

Wzór i progi

odchylenie = wskaźnik z dnia ceny ÷ typowy poziom (mediana) − 1 C/Z = cena ÷ zysk na akcję (ang. P/E) P/S = cena ÷ (przychody ÷ liczba akcji) P/CFO = cena ÷ (gotówka operacyjna ÷ liczba akcji) wskaźnik z dnia ceny = cena zamknięcia z dnia podanego na karcie ÷ cztery ostatnie kwartały, gdy są świeższe niż rok obrotowy, a ich przychód zgadza się z rocznym (±10%); inaczej ÷ ostatni rok obrotowy opis „wyraźnie niżej niż zwykle", gdy co najmniej 2 miary < −10% i żadna > +10%; „wyraźnie wyżej niż zwykle", gdy którakolwiek > +10%; pomiędzy „mniej więcej jak zwykle" różnica do 10% mieści się w wahaniach ceny między kolejnymi przeliczeniami, a typowy poziom liczy się z cen z pojedynczych dni. Opis bierze się z liczby zaokrąglonej tak, jak pokazuje ją karta. Typowy poziom liczony z minimum 5 lat; przy krótszej historii nie podaję wyniku wcale. Wynik ujemny = niżej, niż spółka bywała wyceniana sama. To porównanie do samej siebie, nie do rynku ani do branży.

ROIC: rentowność zainwestowanego kapitału

fakt na karcie Ile spółka zarabia na każdym dolarze kapitału, który w niej pracuje.

Co mierzy. Ile firma zarabia rocznie na każdym dolarze kapitału, który w niej pracuje: własnym i pożyczonym razem.

Jak czytam. Jako informację o tym, ile kapitału trzeba włożyć, żeby spółka zarabiała tyle, ile zarabia. Sam ROIC nie mówi, dlaczego jest wysoki ani czy taki zostanie.

⚠️ Gdzie myli. Da się je podnieść sztucznie, zwiększając dług zamiast kapitału własnego. Dlatego czytam je razem z zadłużeniem, nigdy osobno.

Wzór i progi

ROIC = zysk operacyjny × (1 − stawka podatkowa)kapitał własny + dług oprocentowany bez leasingów − środki płynne stawka podatkowa = podatek dochodowy ÷ zysk przed opodatkowaniem tej spółki w danym roku. Gdy rok odstaje od typowej (mediana) stawki spółki o więcej niż 15 pkt proc. (jednorazowe obciążenie albo zwrot podatku), biorę jej stawkę typową. Gdy typowej stawki nie da się ustalić (mniej niż 3 lata z wiarygodną stawką), odniesieniem jest 21%, federalna stawka CIT w USA: rok bliski niej zostaje ze swoją stawką, rok odstający albo ze stratą dostaje 21%. Dług oprocentowany = ten sam dług co w ocenie zadłużenia, bez leasingów (operacyjnych i finansowych); gdy spółka podaje leasing finansowy razem z długiem w jednej pozycji, zostaje on w środku, bo nie da się go wydzielić. Środki płynne odejmuję od kapitału: to nie jest kapitał zainwestowany w biznes, a przy ocenie zadłużenia odejmuję je tak samo (dług netto). Gdy kapitał własny razem z długiem jest mniejszy niż 20% aktywów (skutek dużych skupów akcji), mianownikiem są aktywa, bo inaczej wynik sięgałby 1000% i opisywał dziurę księgową, nie jakość biznesu. ⭐ Gdy po odjęciu gotówki zostaje mniej niż 10% aktywów, ROIC-u nie podaję wcale: spółka, która prawie nie ma zainwestowanego kapitału, nie ma mierzalnego zwrotu z niego. Wynik powyżej 300% odrzucam jako błąd danych. ⛔ ROIC nie wchodzi do żadnego etapu, to wielkość opisowa.

// Jak z tego powstaje ocena

Wskaźniki składają się na trzy etapy: zarabia i rośnie, dług pod kontrolą, wycena na tle historii. Przy dwóch pierwszych karta pisze tak, nie albo brak danych; przy wycenie opis: wyraźnie niżej niż zwykle, mniej więcej jak zwykle albo wyraźnie wyżej niż zwykle. Etapy widać w katalogu spółek; nie ma jednej liczby zbierającej spółkę do „oceny końcowej”. Katalog domyślnie stoi alfabetycznie, a filtry i kolejność wybiera czytelnik.

Karta spółki pokazuje ostrzeżenia o pułapce wartości: rosnące zadłużenie, cięte prognozy analityków, marżę wyraźnie poniżej typowego poziomu. To opis, nie ocena: ostrzeżenia nie zmieniają wyniku etapów.

Gdy brakuje danych do kryterium etapu, etap jest oznaczony jako „brak danych”, a nie „nie”. Model nie myli „nie wiem” ze „źle” ani z „idealnie”.

Ocena opisuje, co widać w sprawozdaniach. Nie jest prognozą i nie mierzę jej skuteczności inwestycyjnej. „Tak” przy etapie znaczy „spełnia opisane warunki”, a nie „urośnie”.